Switch to: uk
27 March 2017 23:08PM

จีน-อาเซียน ต้นทุนข้ามพรมแดนสูง จุดอ่อนการค้า GMS

24 Dec 07 ,  กองบรรณาธิการ
  • 0

ruthงานวิจัยเส้นทางเศรษฐกิจ North-South Economic Corridor กรุงเทพฯ-คุนหมิงระบุต้นทุนข้ามพรมแดนสูงเป็นจุดอ่อนทางการค้า ชี้ยังอยู่แค่ระดับเชื่อมโยงทางกายภาพ แต่กฎระเบียบไม่สอดคล้อง ทำให้การค้า การลงทุนยังไม่เกิด

ปี 2553 ข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) จีน-อาเซียนจะบังคับใช้ พร้อมกับเมื่อเปิดเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งเป็นการเชื่อมฝั่งมหาสมุทรอินเดียกับแปซิฟิก จะเป็นโอกาสของประเทศไทยที่มีบทบาทให้บริการโลจิสติกส์ทั้งเหนือ-ใต้ และตะวันออก-ตะวันตก แต่ประเทศไทยจะทำอย่างไรให้ได้ประโยชน์สูงสุดจากเส้นทางการค้าระหว่างจีนกับอาเซียน

ดังนั้นสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) จึงอนุมัติทุนอุดหนุนให้สำนักประสานงานชุดโครงการวิจัยโลจิสติกส์ และศูนย์วิจัยด้านโลจิสติกส์ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ทำโครงการการศึกษาระบบโลจิสติกส์ของการค้าไทย-จีน เพื่อรองรับข้อตกลงการค้าเสรีอาเซียน-จีน กรณีศึกษาการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดน เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมพัฒนาระบบโลจิสติกส์เพื่อสร้างโอกาสในการแข่งขันของประเทศจากสถานการณ์ดังกล่าว

ctbagmsในเรื่องนี้ รศ. ดร. รุธิร์ พนมยงค์ หัวหน้าโครงการการศึกษาระบบโลจิสติกส์ของการค้าไทย-จีน เพื่อรองรับข้อตกลงการค้าเสรีอาเซียน-จีน กรณีศึกษาการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดน กล่าวว่า ได้ทำการศึกษาใน 3 เส้นทาง คือ 1. เส้นทาง R3W ไทย-พม่า-จีน  2. เส้นทาง R3E ไทย-ลาว-จีน และ 3. เส้นทางผ่านแม่น้ำโขง

มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและทำการพยากรณ์ประมาณการซื้อขายสินค้าชายแดนและสินค้าผ่านแดนระหว่างประเทศไทยและจีนตอนใต้ เพื่อที่จะรวบรวมประเมินและนำเสนอแนวทางในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของวิธีเส้นทางเชื่อมต่อออกทะเล และระบบการขนส่งต่อเนื่อง นำเสนอแนวปฏิบัติของการจัดการข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับโลจิสติกส์ กฎระเบียบและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น

ซึ่งจากผลการศึกษาโดยสรุปพบว่า การค้าชายแดน (Border Trade) ซึ่งเป็นการค้าระหว่างประเทศที่ติดกัน ส่วนใหญ่เป็นการค้าในรูปแบบที่ไม่เป็นทางการคือไม่มีเอกสาร-หลักฐานรองรับ

ขณะที่จุดอ่อนสำคัญซึ่งเป็นอุปสรรคของการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดนคือมีต้นทุนในการข้ามพรมแดนค่อนข้างสูง โดยเฉลี่ยอยู่ที่ 60% ของต้นทุนทั้งหมด ซึ่งเป็นตัวเลขที่สูงกว่าต้นทุนในการขนส่ง และกระจายสินค้า ซึ่งเส้นทาง R3W มีต้นทุนข้ามพรมแดนสูงถึง 51% หรือประมาณ 271 เหรียญสหรัฐต่อตัน เส้นทาง R3E 60% หรือประมาณ 232 เหรียญสหรัฐต่อตัน และทางแม่น้ำโขง 97% หรือประมาณ 141.5 เหรียญสหรัฐต่อตัน      

ทั้งนี้ เปรียบเทียบต้นทุนโดยรวมของทั้ง 3 เส้นทางพบว่า การขนส่งผ่านแม่น้ำโขงมีต้นทุนโดยรวมถูกที่สุดคือประมาณ 270 เหรียญสหรัฐต่อตัน รองลงมาคือเส้นทาง R3E ประมาณ 392 เหรียญสหรัฐต่อตัน และเส้นทาง R3W ประมาณ 470 เหรียญสหรัฐต่อตัน

ขณะที่ระยะเวลาในการขนส่งนั้น เส้นทาง R3W ใช้เวลาน้อยที่สุดคือ 46 ชั่วโมง ส่วนเส้นทาง R3E ใช้เวลา 51 ชั่วโมง และผ่านแม่น้ำโขงใช้เวลา 88 ชั่วโมง

"เวลาการขนส่งที่เป็นไปได้ในตอนนี้คือ 46 ชั่วโมง แต่จีนตั้งเป้าไว้ว่า เส้นทางกรุงเทพฯ-คุนหมิง น่าจะใช้เวลาประมาณ 20 ชั่วโมง ซึ่งตอนนี้ก็ยังห่างไกลอยู่" รศ. ดร. รุธิร์ กล่าว

นอกจากนี้ในการศึกษาผู้วิจัยได้ให้คำนิยาม  Corridor เป็น 4 ระดับ คือ

  1. Transport Corridor คือ การมีถนนเชื่อมโยงกัน
  2. Multimodal Transport Corridor มีกิจกรรมมากขึ้น และมีการขนส่งมากกว่า 1 รูปแบบเชื่อมโยงระหว่างประเทศที่อยู่ในเส้นทางนี้
  3. Logistics Corridor นอกจากทางกายภาพเชื่อมโยงกันแล้ว เรื่องกฎระเบียบต้องสามารถช่วยให้การค้า การขนส่งมีประสิทธิภาพมากขึ้น
  4. Economics Corridor คือนอกจากมีเส้นทางขนส่งทางกายภาพ กฎระเบียบรองรับทำให้การค้าเป็นไปได้โดยสะดวก สิ่งที่สำคัญที่สุดคือต้องมีกิจกรรมทางเศรษฐกิจเกิดขึ้นจากการพัฒนาเส้นทาง เช่น การสร้างนิคมอุตสาหกรรมรองรับ การจ้างแรงงาน

ซึ่งจากการวิเคราะห์เส้นทางเพื่อหาระดับตามนิยามดังกล่าวพบว่า ปัจจุบันยังอยู่ที่ระดับ 1 คือ Transport Corridor มีเพียงถนนที่เชื่อมโยงกัน แต่ยังไม่มีปัจจัยอื่นที่อำนวยความสะดวกทางการค้า รวมถึงการบริหารจัดการด้านโลจิสติกส์ การผสมผสานรูปแบบการขนส่งเพื่อให้มีต้นทุนน้อยที่สุด และมีประสิทธิภาพสูงสุด ยกตัวอย่างเช่น สะพานข้ามแม่น้ำโขงแห่งที่ 2 ซึ่งมีโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพพร้อม แต่ยังไม่มีกฎหมายรองรับในการเคลื่อนย้ายสินค้าข้ามแดน

ข้อมูลในงานวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า โครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพเป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ความร่วมมือทางเศรษฐกิจจะบรรลุผลเป็นรูปธรรมก็ต่อเมื่อต้องมีการอำนวยความสะดวกทางการค้า การลงทุน โดยเฉพาะด้านกฎระเบียบระหว่างประเทศที่ส่งผลต่อต้นทุน และความสะดวกในการขนส่ง-เคลื่อนย้ายสินค้า

 

ตารางเปรียบเทียบเส้นทางการขนส่งสินค้าไทย-จีน

 เส้นทาง ต้นทุนข้ามพรมแดน  ต้นทุนโดยรวม  ระยะเวลาในการขนส่ง 
 R3W  51% (271 เหรียญสหรัฐต่อตัน)  470 เหรียญสหรัฐต่อตัน  46 ชั่วโมง
 R3E  60% (232 เหรียญสหรัฐต่อตัน) 392 เหรียญสหรัฐต่อตัน  51 ชั่วโมง
 ผ่านแม่น้ำโขง  97% (141.5 เหรียญสหรัฐต่อตัน)   270 เหรียญสหรัฐต่อตัน  88 ชั่วโมง